Bez interakcji oceanów nie ma życia na kontynentach i wyspach

Oceany zajmują 71 % powierzchni Ziemi i średnia głębokość tamtejszej biosfery wynosi 3-4 km. A kontynenty i wyspy zajmują 29 % powierzchni Ziemi i głębokość biosfery jest do kilku metrów pod powierzchnią Ziemi, tam gdzie sięgają korzenie roślin i średnio co najwyżej do 50 metrów wysokości od powierzchni gruntu do koron drzew. Wprawdzie jest kilkakrotnie mniej gatunków w oceanach (ok. 1 mln zbadanych) niż na lądach (ok. 11 mln zbadanych), ale dalsze penetracje głębin oceanicznych wykażą, że ten stosunek liczbowy może być znacznie mniejszy.

Wielu ludzi uważa, że lasy pod względem obiegu węgla są najważniejsze na Ziemi, a to jest nieprawda. Najważniejszy jest plankton występujący na wszystkich oceanach świata: Pacyfiku, Atlantyku, Oceanie Indyjskim, Południowym i Arktycznym. Fitoplankton (glony i sinice) pochłaniający ogromne ilości dwutlenku węgla oraz zooplankton, który wraz z fitoplanktonem stanowią ważne ogniwo w usuwaniu węgla w interakcjach: atmosfera-ocean-litosfera oceaniczna. A dokładniej, glony, sinice, okrzemki, skorupiaki, mięczaki, ryby, a nawet ssaki morskie, po swej śmierci opadają na dno oceanów gdzie się ich szczątki przekształcają się w skały wapienne i krzemianowe i trafiają w głąb skorupy oceanicznej i w procesach tektonicznych w litosferze przesuwane są do kominów wulkanicznych, skąd po wielu setkach tysięcy lat trafiają w postaci dwutlenku węgla z powrotem do atmosfery.

Rys. Cykl hydrologiczny na Ziemi

Pod względem fizykochemicznym, to właśnie oceany odgrywają pierwszoplanową rolę. Bez nich lasy deszczowe i inne ekosystemy lądowe w ogóle nie mogłyby istnieć. Na cykl hydrologiczny przede wszystkim ma wpływ intensywność promieniowania słonecznego. Im jest większa, tym większe parowanie wody z oceanów i mórz. A im większe parowanie z oceanów i mórz, tym większe zachmurzenia oraz opady deszczu. Zarówno nad oceanami z dala od kontynentów i wysp, jak i w pobliżu ich, no i w końcu tuż nad nimi. Przede wszystkim w strefie wybrzeży. Choć w pełni zapewniony ciąg lasów w głąb kontynentów i wysp zapewnia dostarczanie, zarówno pary wodnej przenoszonej np. w rzekach atmosferycznych, jak i opadów deszczu. Najintensywniejsze są oczywiście w strefie równikowej dookoła całej planety, zarówno nad lądami, jak i nad oceanami i morzami. Zwłaszcza w górach.

Tam gdzie paruje słodka woda do atmosfery, tam występują tylko małe lokalne, ewentualnie regionalne cykle hydrologiczne. I to tylko nad samymi lądami, czyli w pobliżu rzek i jezior, zwłaszcza dużych, oraz mokradeł. Natomiast tam gdzie paruje słona woda, tam są również małe lokalne cykle hydrologiczne morskie, ale generalnie w globalnym przemieszczaniu się pary wodnej biorą udział duże cykle hydrologiczne w interakcjach: ocean-atmosfera-biosfera lądowa, zwłaszcza lasy deszczowe w strefie okołorównikowej.

Wszelkie procesy hydrologiczne głównie zależą od oceanów. Bo to dzięki nim mogą istnieć lasy deszczowe, strefy umiarkowanej i borealne, a także wiele lądowych ekosystemów bezleśnych. A ekosystemy mocno zasilone w parę wodną jak równikowe, dopiero potem rozprzestrzeniają jej ciepło w kierunku biegunów w systemie sześciu komórek cyrkulacyjnych: Hadleya od równika do zwrotników wysoko w atmosferze, Ferrela od zwrotników do umiarkowanych szerokości geograficznych tuż przy powierzchni Ziemi oraz polarnych od umiarkowanych szerokości geograficznych do biegunów wysoko w atmosferze. Te procesy jednak pod wpływem globalnego ocieplenia ulegają zaburzeniom zwłaszcza w tropikach i subtropikach gdzie komórki Hadleya wydłużają się powiększając obszary pustynne na północ i południe oraz przesuwają się tropikalne strefy konwergencji na północ i na południe. Te procesy też są silnie zaburzane przez wyręby lasów tropikalnych, a także przez intensyfikacje oscylacji oceanicznych, np. ENSO (El Nino-La Nina) czy nawet MJO (Oscylacje Maddena-Juliana), a nawet przez słabnięcie niektórych monsunów, jak choćby indyjskiego powiązanego z MJO. Ostatni przypadek ma bardzo duży związek z telekoneksjami wywołującymi intensywne pożary w Australii.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Cykl_hydrologiczny

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *